Aangeboren afwijkingen van de urinewegen

Aangeboren afwijkingen van de urinewegen komen veelvuldig voor. Sommige zijn asymptomatisch en worden bij toeval ontdekt (agenesie van een nier, hoefijzernier, agenesie van een zaadblaas), sommige veroorzaken vooral cosmetische problemen (coronaire hypospadie, webbed penis) en weer andere leiden tot chronische symptomen (bijvoorbeeld incontinentie bij ureterectopie), verval van de nieren (bijvoorbeeld recidiverende urineweginfecties bij vesico-ureterale reflux) of levensbedreigend functieverlies van de urinewegen (bijvoorbeeld cloacale malformaties en blaasextrofie).

pijnlijke mictie

Een infectie van de lagere urinewegen is de belangrijkste oorzaak van een pijnlijke mictie. Andere aandoeningen, zoals een vernauwing van de plasbuis, stenen of tumoren, leiden minder vaak tot pijn bij de mictie.

Plasklachten

Plasklachten komen vaak voor bij oudere mannen. Vroeger werden dit soort klachten vrijwel uitsluitend toegeschreven aan een vergrote prostaat. Omdat ook vrouwen de klachten kunnen hebben die werden aangeduid met de term ‘prostatisme’, worden dit soort klachten sinds enige jaren steeds vaker met de Engelse afkorting LUTS aangeduid (lower urinary tract symptoms, ofwel klachten die uitgaan van de lage urinewegen). Deze klachten kunnen veroorzaakt lijken te zijn door een subvesicale obstructie: ze worden dan obstructieve klachten genoemd. De klachten kunnen ook uit lijken te gaan van de blaas zelf: dan spreken we over irritatieve klachten. Bewust wordt het woord ‘lijken’ in de voorgaande zinnen gebruikt; mictieklachten zijn namelijk slecht tot matig gecorreleerd aan meetbare fysiologische of anatomische parameters, zoals de sterkte van de urinestraal of de grootte van het prostaatvolume. Een bemoeilijkte mictie wordt vaak veroorzaakt door een subvesicale obstructie, bijvoorbeeld als gevolg van een vergrote prostaat. De oorzaak kan echter ook gelegen zijn in een zwakke blaas (slecht contraherende blaas). Soms is er sprake van een combinatie van een zwakke blaas én een subvesicale obstructie. Naast een bemoeilijkte mictie is er bij deze patiënten ook vaak sprake van een urineresidu of incontinentieklachten.

Urologie

Urologie is het vakgebied dat zich bezighoudt met de werking en afwijkingen van de mannelijke en vrouwelijke urinewegen. Het is ontstaan als een chirurgisch specialisme, waardoor vooral de afvloedstoornissen en stoornissen van het opvangsysteem (nierbekken, ureters, blaas, prostaat, urethra) traditioneel een belangrijke rol spelen. Nauw verwant aan de urologie is de nefrologie, de kennis en pathologie van de vorming van de urine in de nieren, een overwegend internistisch specialisme.

bedplassen behandelen

Als er sprake is van een verzwakte blaascapaciteit dan kan men een geneesmiddelenbehandeling instellen om de grootte en de capaciteit van de blaas te doen toenemen.
Heeft het kind een endocriene stoornis dan wordt doorgaans desmopressine voorgeschreven, een geneesmiddel dat de urineproductie 's nachts beperkt.
Om het kind te leren wakker te worden als het plasaandrang heeft en/of wanneer het kind een zwakkere blaascapaciteit heeft, dan kan men met een alarmsysteem werken. Het alarm bestaat uit elektroden die aangebracht worden ter hoogte van de bilnaad en het treedt in werking bij de eerste druppel urine. Zo leert het kind progressief om wakker te worden wanneer het moet plassen.
Nadeel van het alarm is dat het ook andere gezinsleden wakker maakt. Een alarm kost gemiddeld 100 euro.

Maar voordat een behandeling gestart wordt, raden de Franse urologen aan om het kind aan te moedigen om meer en vroeger op de dag te drinken:

1. Het kind 's morgens bij het ontbijt de kans geven om veel te drinken.
2. Stop een flesje water in de boekentas van het kind zodat het overdag voldoende kan drinken.
3. Geef op het einde van de dag zo weinig mogelijk koolzuurhoudende drankjes en vermijdt ook water met teveel zout (lees het etiket op de fles mineraal water) en calciumhoudende drank (melk).
4. Zorg ervoor dat het kind zo weinig mogelijk drinkt na 17 uur.

Als deze maatregelen geen effect hebben moet u een arts raadplegen om uit te zoeken wat de oorzaak is van het bedplassen.

De drie belangrijkste oorzaken van bedplassen

1. Een verzwakte blaascapaciteit (de blaas is niet volgroeid en niet in staat om de urineproductie 's nachts op te houden).
2. Een diepe slaap die verhindert dat het kind wakker wordt als het aandrang heeft om te plassen.
3. Een endocriene stoornis: 's nachts wordt een antidiuretisch hormoon afgescheiden. Als het in minder grote hoeveelheden geproduceerd wordt, vergroot de plasaandrang.

Als een of meerdere van deze stoornissen opgespoord worden dan moeten ze aangepakt worden. Een
per een of tegelijkertijd.

Bedplassen bij vijf-plussers

Enuresie wordt omschreven als volgt: onvrijwillig plassen bij kinderen die de leeftijd bereikt hebben waarop ze zindelijk zijn, met andere woorden na de leeftijd van vijf jaar.
Bedplassen kan uitgelokt worden door psychologische factoren, maar ook door heel wat
andere factoren.
In de eerste plaats moet een arts geraadpleegd worden om uit te sluiten dat de kwaal veroorzaakt wordt door een ziekte of een stoornis.